Rais Samia Suluhu Hassan ametoa wito wa kuimarishwa kwa kanuni na mifumo ya kisheria ili kuwalinda wafanyakazi wahamiaji wa Tanzania wanaofanya kazi nje ya nchi, akisisitiza umuhimu wa kuwa na mfumo wa kina utakaohakikisha haki na ustawi wao unalindwa wakati nchi ikikabiliana na ongezeko la mahitaji ya ajira kutoka mataifa ya nje.
Akizungumza wakati wa maadhimisho ya Siku ya Wafanyakazi yaliyofanyika Njombe Mei 1, 2026, Rais Hassan aliielekeza Ofisi ya Waziri Mkuu kuongoza uratibu na usimamizi wa mchakato wa Watanzania wanaotafuta ajira nje ya nchi. Mpango huo utatekelezwa kwa ushirikiano na Wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki pamoja na balozi za Tanzania nje ya nchi.
Maelekezo ya Rais yanakuja wakati ambapo Tanzania inashuhudia ongezeko la mahitaji ya wafanyakazi kutoka masoko ya kimataifa, hasa katika sekta ambazo nguvu kazi ya Watanzania imeanza kuhitajika zaidi. Ongezeko hili linafungua fursa muhimu kwa nguvu kazi ya taifa, hususan vijana.
“Kuna maombi mengi kutoka nje ya nchi ya kuhitaji wafanyakazi, hivyo uratibu mzuri na kasi vinahitajika ili kuwawezesha vijana wetu kunufaika na fursa hizi huku tukihakikisha haki na maslahi yao yanalindwa kikamilifu,” alisema Rais Hassan katika hotuba yake.
Rais Hassan pia aliunga mkono rasmi Kitengo kipya cha Kusaidia Wafanyakazi Wahamiaji kilichoanzishwa na Shirikisho la Vyama vya Wafanyakazi Tanzania (TUCTA). Alilipongeza shirika hilo kwa hatua hiyo ya wakati muafaka, akieleza kuwa ni muhimu katika kukabiliana na mabadiliko ya soko la ajira na kuongezeka kwa ushiriki wa Watanzania katika ajira za kimataifa.
Kitengo hicho kipya kinalenga kutoa msaada wa kina kwa Watanzania wanaofanya kazi nje ya nchi, ikiwemo kushughulikia masuala ya mikataba ya ajira, mazingira ya kazi na ulinzi wa kisheria. Wataalamu wa masuala ya ajira wamekuwa wakisisitiza umuhimu wa huduma kama hizi, kwani wafanyakazi wahamiaji mara nyingi hukumbana na changamoto kama ukiukwaji wa mikataba, mazingira duni ya kazi na ukosefu wa msaada wa kisheria.
Tanzania inaungana na nchi nyingine za Afrika ambazo zimeimarisha mifumo yao ya usimamizi wa uhamaji wa wafanyakazi kutokana na kuongezeka kwa uhamaji wa ajira. Nchi kama Kenya, Ethiopia na Ghana tayari zimeanzisha mifumo kama hiyo kulinda raia wao wanaofanya kazi nje, hasa katika Mashariki ya Kati na sehemu za Asia ambako kumekuwa na ripoti za ukiukwaji wa haki za wafanyakazi.
Hatua ya serikali kuimarisha kanuni inakuja wakati ambapo kuna wasiwasi unaoongezeka kuhusu hali ya wafanyakazi wahamiaji duniani. Ripoti za unyonyaji, hasa katika kazi za majumbani, ujenzi na sekta ya huduma, zimeonyesha udhaifu wa wafanyakazi wasiokuwa na ulinzi wa kutosha.
Wachambuzi wa uchumi wanaeleza kuwa uhamaji wa wafanyakazi uliodhibitiwa vizuri unaweza kuchangia kwa kiasi kikubwa maendeleo ya Tanzania kupitia fedha zinazotumwa nyumbani, uhamishaji wa ujuzi na kupunguza umaskini. Kwa mujibu wa Benki ya Dunia, fedha za utumaji kutoka nje kwenda Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara zimekuwa zikiongezeka, zikifikia takribani dola bilioni 49 mwaka 2025, huku Tanzania ikipokea sehemu muhimu ya fedha hizo.
Rais Hassan pia alisisitiza umuhimu wa kuongeza ufanisi katika kushughulikia fursa za ajira nje ya nchi, akiagiza mamlaka husika kurahisisha taratibu ili kuwawezesha Watanzania kupata ajira hizo kwa haraka. Maboresho hayo yanatarajiwa kujumuisha uboreshaji wa nyaraka, mafunzo kabla ya kusafiri na uratibu mzuri kati ya taasisi mbalimbali za serikali.
Wataalamu wa ajira wamepongeza maelekezo hayo ya Rais, wakieleza kuwa mfumo madhubuti wa usimamizi hautalinda tu wafanyakazi bali pia utaimarisha sifa ya Tanzania kama chanzo cha wafanyakazi wenye ujuzi na wanaoaminika katika soko la kimataifa.
Kadri Tanzania inavyoendelea na mabadiliko ya kiuchumi chini ya Dira ya Maendeleo 2050, usimamizi bora wa rasilimali watu, ikiwemo wale wanaofanya kazi nje ya nchi, unabaki kuwa nguzo muhimu ya ajenda ya maendeleo ya taifa. Msisitizo wa Rais katika suala hili unaonyesha kutambua umuhimu unaoongezeka wa uhamaji wa wafanyakazi katika mkakati wa uchumi wa Tanzania pamoja na dhamira ya kulinda raia wake popote walipo.
