Shirika la kimataifa la tathmini ya mikopo Moody’s Ratings limethibitisha daraja la Tanzania la B1 kwa muda mrefu katika mikopo ya sarafu ya ndani na ya kigeni, huku likidumisha mtazamo thabiti wa uchumi wa nchi. Tathmini hiyo inaonyesha kuwa pamoja na changamoto za mifumo ya taasisi na kipato cha chini kwa wananchi, Tanzania inaendelea kunufaika na kasi nzuri ya ukuaji wa uchumi na uwezo wa kukabiliana na misukosuko ya kiuchumi, ikisaidiwa na sera madhubuti za uchumi, fedha na biashara ya nje.
Ripoti hiyo inaeleza kuwa mamlaka za Tanzania zimeanza kuelekeza zaidi uwekezaji unaoongozwa na sekta binafsi, hatua inayochangia kuimarisha uthabiti wa uchumi.
Moody’s imebainisha kuwa hatari za kisiasa ziliongezeka baada ya uchaguzi wa mwaka 2025 na matukio ya vurugu yaliyoambatana nao, lakini hali ya utulivu imerejea kwa sasa. Hata hivyo, changamoto za kijamii zinazotokana na kipato cha chini na ongezeko kubwa la idadi ya watu zinaweza kuongeza uwezekano wa kutokea kwa misukosuko inayoweza kuathiri uwekezaji, mauzo ya nje na mapato ya serikali.
Deni la serikali linalokadiriwa kuwa takribani asilimia 50 ya Pato la Taifa bado liko katika kiwango cha wastani, ingawa limekuwa likiongezeka ili kugharamia miradi ya miundombinu na maendeleo ya kijamii.
Kwa mujibu wa Moody’s, uchumi wa Tanzania unatarajiwa kuendelea kukua kwa angalau asilimia 6, ukichochewa na ongezeko la uwekezaji katika sekta za viwanda, madini na uchakataji wa malighafi, pamoja na ukuaji unaoendelea katika sekta za utalii na huduma za usafirishaji.
Ufanisi wa sera za uchumi umeimarika kufuatia mageuzi mbalimbali yaliyofanyika katika miaka ya karibuni. Serikali imekuwa ikishughulikia changamoto za upatikanaji wa fedha za kigeni tangu mwaka 2023 kwa kuhamasisha matumizi ya sarafu ya ndani na kuboresha soko la fedha za kigeni nchini. Aidha, Benki Kuu imefanikiwa kudhibiti mfumuko wa bei kubaki chini ya asilimia 5 tangu mwaka 2018.
Mapato ya serikali yasiyotokana na misaada yameongezeka kutoka asilimia 13.7 ya Pato la Taifa katika mwaka wa fedha 2020/21 hadi asilimia 15.9 katika mwaka wa fedha 2025/26, na yanatarajiwa kuzidi asilimia 17 katika mwaka wa fedha wa sasa. Ongezeko hilo limechangiwa na maboresho katika usimamizi wa kodi, matumizi ya mifumo ya kidijitali na kuongezeka kwa utii wa walipa kodi.
Aidha, mapato yasiyo ya kodi yameongezeka, ikiwemo gawio kubwa zaidi kutoka mashirika ya umma kufuatia maboresho ya mifumo ya uongozi katika taasisi hizo. Hata hivyo, gharama za riba sasa zinachukua takribani asilimia 16 ya mapato ya serikali kutokana na kupungua kwa upatikanaji wa mikopo nafuu.
Moody’s pia imeendelea kudumisha kikomo cha daraja la mikopo ya Tanzania katika sarafu ya ndani kuwa Ba1, huku kikomo cha mikopo ya sarafu ya kigeni kikiendelea kuwa Ba3. Tofauti hiyo inaakisi mchango mkubwa wa serikali katika uchumi, changamoto za mizania ya biashara ya nje pamoja na hatari za kisiasa na kijiografia, licha ya kuwepo kwa vyanzo mbalimbali vya mapato ya serikali na kuimarika kwa utabirika wa sera za uchumi.
