Rais wa Urusi, Vladimir Putin, alikutana na Rais wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan, jijini Moscow tarehe 3 Juni kwa mazungumzo ya kuimarisha ushirikiano wa pande mbili kati ya nchi hizo.
Katika mazungumzo hayo, Putin alibainisha kuwa mwaka 2026 unaashiria miaka 65 ya uhusiano wa kidiplomasia kati ya Tanzania na Urusi. Alisema biashara kati ya mataifa hayo iliongezeka kwa asilimia 25 mwaka uliopita na kusisitiza umuhimu wa kuendelea kupanua ushirikiano wa kiuchumi.
Kwa mujibu wa Putin, zipo fursa kubwa za ushirikiano katika sekta mbalimbali zikiwemo nishati, utafiti wa jiolojia, usafirishaji, vifaa vya usafiri na ugavi (logistics), afya pamoja na elimu. Alieleza kuwa mahusiano ya Tanzania na Urusi yamekuwa yakikua kwa kiwango kizuri kwa miaka mingi, akibainisha pia kuwa Samia ameichagua Urusi kuwa nchi ya kwanza kufanya ziara ya kitaifa tangu kuchaguliwa kwake tena madarakani mwezi Novemba.
Kwa upande wake, Rais Samia alisema ziara hiyo ina umuhimu wa kipekee kwake binafsi na kwa Tanzania kwa ujumla. Alikumbusha kuwa zaidi ya nusu karne imepita tangu ziara ya mwisho ya kitaifa kufanywa na kiongozi wa Tanzania nchini Urusi, alipokuwa Rais wa kwanza wa Tanzania, Julius Nyerere, alipotembelea uliokuwa Umoja wa Kisovieti mwaka 1969.
Samia pia alitoa shukrani kwa mchango wa Urusi katika harakati za ukombozi wa Afrika na kusisitiza kuwa Moscow imechangia kwa kiwango kikubwa maendeleo ya Tanzania katika kipindi cha miongo kadhaa. Alisema Tanzania imeendelea kushirikiana na Urusi katika sekta mbalimbali za maendeleo.
Mazungumzo hayo yamekuja baada ya Tanzania kuwa mwenyeji wa mkutano wa tatu wa Tume ya Pamoja ya Serikali za Tanzania na Urusi kuhusu Biashara na Ushirikiano wa Kiuchumi uliofanyika Mei mwaka huu. Katika mkutano huo, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais – Mipango na Uwekezaji, Kitila Alexander Mkumbo, alieleza kuwa ushirikiano katika sekta ya kilimo unaweza kuchangia kwa kiasi kikubwa usalama wa chakula na ajira.
Urusi imeendelea kuimarisha mahusiano yake na Tanzania huku mataifa yote mawili yakiongeza juhudi za kukuza biashara ya pamoja na kuvutia uwekezaji kutoka Urusi. Kwa Urusi, Tanzania ina umuhimu wa kimkakati kutokana na jiografia yake, hasa uwepo wa bandari kadhaa zinazoweza kuwa lango muhimu la biashara kuelekea bara la Afrika.
Uchumi wa Tanzania unaendelea kutegemea kwa kiasi kikubwa sekta ya kilimo, inayochangia takriban asilimia 25 ya Pato la Taifa (GDP), zaidi ya asilimia 85 ya mauzo ya nje na kutoa ajira kwa takribani nusu ya Watanzania. Mazao makuu ya chakula ni pamoja na mahindi, muhogo, viazi vitamu, maharage, ndizi, mpunga na ulezi, huku mazao ya biashara yakijumuisha sukari, pamba, korosho, tumbaku, kahawa, mkonge na chai.
Sekta za viwanda na ujenzi nazo zimeendelea kukua kwa kasi, zikichangia takribani asilimia 24 ya uchumi wa taifa, zikiwemo shughuli za madini, uzalishaji viwandani, umeme, gesi asilia, maji na ujenzi.
Balozi wa Urusi nchini Tanzania, Andrey Avetisyan, amesema Tanzania ina uwezo mkubwa wa kuwa kitovu cha biashara cha Urusi barani Afrika kutokana na utulivu wa kisiasa, mwambao wa Bahari ya Hindi na sera zake za kuvutia wawekezaji wa kigeni.
Alieleza kuwa ushirikiano unaweza kujikita katika ujenzi wa bandari ya maji marefu ya Bagamoyo au matumizi ya bandari zilizopo za Tanga, Mtwara na Dar es Salaam ambazo zimefanyiwa maboresho na zina uwezo wa kuhudumia meli za ukubwa mbalimbali.
Kwa sasa, kampuni za mafuta na gesi za Urusi bado hazijaanza miradi mikubwa Tanzania, lakini mwelekeo mpya wa sera za uwekezaji nchini umeanza kuvutia kampuni kubwa za Urusi, huku Tanzania pia ikionesha nia ya kujiunga na kundi la mataifa ya BRICS.
Tanzania imeonyesha nia ya kuvutia uwekezaji wa Urusi katika sekta za kilimo, madini, viwanda, mali isiyohamishika, usindikaji wa mazao ya kilimo, nishati, teknolojia ya habari na mawasiliano pamoja na utalii.
Moja ya miradi mikubwa ya pamoja ni ushiriki wa kampuni ya Rosatom katika maendeleo ya mgodi wa urani wa Mkuju River, uliopo takribani kilomita 470 kusini-magharibi mwa Dar es Salaam. Mradi huo unatajwa kuwa miongoni mwa migodi mikubwa ya urani duniani yenye akiba ya tani milioni 152 za madini.
Katika mkutano wa Urusi na Afrika mwaka 2023, Tanzania iliwakilishwa na ujumbe mkubwa uliosaini makubaliano mbalimbali na upande wa Urusi, mengi yakihusisha sekta za kilimo, chakula na madini.
Aidha, ushirikiano katika sekta ya utalii unaendelea kuimarika. Waziri wa Uchukuzi wa Urusi, Andrey Nikitin, ametangaza kuwa safari za ndege za moja kwa moja kati ya Urusi na Tanzania zitaanza tena Julai 2 mwaka huu, zikitarajiwa kuendeshwa na shirika la ndege la Air Tanzania.
Kwa mujibu wa takwimu za mwaka 2024, biashara kati ya Tanzania na Urusi inafikia takribani dola milioni 400 za Marekani, ambapo asilimia 85 ya thamani hiyo inatokana na bidhaa zinazouzwa kutoka Urusi kwenda Tanzania.
Katika mkutano wao, Samia na Putin walisisitiza kuwa Tanzania na Urusi zina uwezo wa kuongeza mara mbili kiwango cha biashara baina ya mataifa hayo katika kipindi kifupi hadi cha kati, huku wawekezaji kutoka pande zote wakihimizwa kutumia fursa zilizopo.
