Balozi wa Urusi nchini Tanzania, Andrey Avetisyan, amesema Tanzania ina nafasi kubwa ya kuwa kitovu muhimu cha biashara kwa Urusi katika kuimarisha biashara yake barani Afrika na maeneo mengine duniani kutokana na jiografia yake ya kimkakati.
Akizungumza kuhusu ushirikiano wa nchi hizo mbili, Avetisyan alisema pwani ya mashariki ya Tanzania inaweza kuunganishwa kwa urahisi na njia ya usafirishaji ya North-South Transport Corridor, huku nchi ikiwa na mwambao katika Bahari ya Hindi, jambo linaloifanya kuwa lango muhimu la biashara.
“Tanzania ina fursa ya kufikia Bahari ya Hindi na ipo katika njia za kuelekea kusini mwa bara la Afrika au Asia ya Kusini Mashariki. Mbali na nafasi hii ya kipekee ya kijiografia, kuna pia utulivu wa kisiasa na dhamira ya Serikali ya Tanzania kuvutia wawekezaji wa kigeni. Tanzania ni eneo lenye mvuto mkubwa kwa sisi kujenga kitovu kikubwa cha biashara ili kuimarisha uwepo wa Urusi barani Afrika,” alisema Avetisyan.
Balozi huyo alieleza kuwa kuna njia mbili kuu za ushirikiano. Njia ya kwanza ni ujenzi wa bandari ya maji marefu ya Bagamoyo, iliyopo karibu na Dar es Salaam, jiji kubwa la biashara na kitovu cha kifedha nchini. Njia ya pili ni kutumia bandari zilizopo za Tanga, Mtwara na Dar es Salaam.
Kwa mujibu wa Avetisyan, bandari zote tatu zimeboreshwa hivi karibuni na zina uwezo wa kuhudumia meli za ukubwa mbalimbali. Alisema miundombinu ya bandari hizo imewekewa kuta za kisasa za kupakia na kushushia mizigo, vifaa vya kisasa vya ushushaji mizigo pamoja na maghala ya kuhifadhi bidhaa.
Aidha, alibainisha uwezekano wa ushirikiano wa ubia (joint venture) kati ya Urusi na wawekezaji wa mataifa mengine yaliyopo Tanzania. Alisema licha ya Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) kuwa na ushawishi mkubwa katika usimamizi wa Bandari ya Dar es Salaam pamoja na China na India kuwa wawekezaji wakubwa, hakuna kinachozuia Urusi kushirikiana nao kwa maslahi ya pamoja.
Mbali na bandari, Avetisyan alisema Tanzania ina uwezo mkubwa katika sekta ya nishati na uchunguzi wa jiolojia. Alieleza kuwa Tanzania ina rasilimali nyingi za nishati ikiwemo umeme wa maji, urani, gesi asilia, makaa ya mawe pamoja na nishati jadidifu.
“Tanzania inaendelea kukuza sekta ya gesi kwa kasi, ikiwa na takribani mita za ujazo trilioni 1.6 za akiba inayokadiriwa ya gesi asilia,” alisema.
Kwa sasa, sekta ya mafuta na gesi ya Urusi bado haijatekeleza miradi mikubwa nchini Tanzania, lakini sera ya Tanzania ya kufungua zaidi uchumi kwa wawekezaji imevutia kampuni kubwa za Urusi. Tanzania pia imeonesha nia ya kujiunga na kundi la mataifa ya BRICS.
Biashara kati ya nchi hizo kwa sasa inahusisha Tanzania kuuza bidhaa kama kahawa, korosho, matunda, mazao ya kilimo na tumbaku nchini Urusi, huku Urusi ikisafirisha nafaka, mbolea, bidhaa za mafuta, karatasi, alumini na bidhaa nyingine kwenda Tanzania.
Katika sekta ya madini, mwaka 2023 ilitangazwa kuwa kampuni ya Rosatom ingeanza mradi wa majaribio wa uchimbaji na uchakataji wa madini ya urani kati ya mwaka 2023 hadi 2025. Takribani asilimia 85 ya kazi imekamilika hadi sasa.
Kwa hatua ya awali, mradi huo unatarajiwa kuzalisha tani tano za “yellowcake”, aina ya unga wa urani unaopatikana baada ya uchakataji wa awali wa madini hayo kabla ya hatua za kuongeza ubora wake kwa matumizi ya nishati ya nyuklia. Lengo la muda mrefu ni kufikia uzalishaji wa tani 3,000 kwa mwaka.
Katika Mkutano wa Urusi na Afrika wa mwaka 2023, Tanzania iliwakilishwa na ujumbe mkubwa uliotia saini makubaliano kadhaa na Urusi, mengi yakihusisha sekta za kilimo, chakula na madini. Pande hizo mbili pia zimeendelea kushirikiana katika kuimarisha sekta ya korosho kwa lengo la kuongeza mauzo ya Tanzania kwenda Urusi.
Makampuni manne ya Urusi—SEIES, Unigreen Energy, Agrovent na TD Glass NN Expo LLC—yameonyesha nia ya kuwekeza nchini Tanzania katika sekta za kilimo, nishati jadidifu na uzalishaji.
Aidha, Tanzania na Urusi zinaendelea kuimarisha ushirikiano wa utalii huku kukiwa na mipango ya kufufua safari za ndege za moja kwa moja kati ya nchi hizo mbili, jambo linalotarajiwa kuongeza idadi ya watalii na biashara.
Kwa sasa, biashara ya Tanzania na Urusi inakadiriwa kufikia dola milioni 450 za Marekani, ambapo asilimia 81 ya biashara hiyo inahusiana na sekta ya kilimo. Hata hivyo, kutokana na akiba kubwa ya gesi ya Tanzania na uzoefu wa Urusi katika sekta hiyo, ushirikiano huo unaweza kusaidia Tanzania kuwa miongoni mwa wauzaji wakubwa wa gesi duniani katika siku zijazo.
Ukuaji wa uchumi wa Tanzania mwaka 2024 unatarajiwa kufikia asilimia 5.1. Tanzania pia ni mwanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) na Eneo Huru la Biashara Barani Afrika (AfCFTA), jambo linaloongeza umuhimu wake wa kiuchumi katika ukanda wa Afrika.
